Critical reading, writing, thinking là gì?
Critical reading là kỹ năng đọc với chủ đích thấu hiểu sâu xa những gì phải đọc, và chính là cộng góp của hai khả năng phân tích và đánh giá thông tin trong bài đọc. Những khóa học về critical reading luôn nhắm đến những mục tiêu sau:
- Nhận ra mục đích của người viết
- Nắm bắt thông tin người viết cung cấp
- Đánh giá thông tin ấy, kèm theo suy đoán về những chi tiết manh mối của bài viết
- Đưa ra kết luận và lối giải quyết vấn đề dựa trên những chi tiết ủng hộ hay phản biện có giá trị, đáng tin cậy
- Đưa ra ứng dụng cho đời sống và sinh hoạt của chính mình
Critical writing là trình bày cẩn thận bằng chữ viết về ý tưởng của mình sau khi thực hiện những công đoạn của critical reading. Lúc này, kỹ năng trình bày ý tưởng cho sáng sủa, mạch lạc, có sức thuyết phục là yếu tố quan trọng để bài viết thành công.
Critical thinking được xem như kỹ năng cao cấp, sau khi đã có khả năng hoàn thành critical reading và critical writing. Đây là tiến trình phân tích, diễn dịch, đánh giá, suy luận về thế giới cụ thể và trừu tượng. Critical thinking đòi hỏi tư thế rộng mở, cho phép một cá nhân có thể chấp nhận những điều không nằm trong suy tính, dự đoán. Critical thinking do đó đòi hỏi một cá nhân không chủ quan, cố chấp. Critical thinking cũng đòi hỏi khả năng suy luận hợp lý. Để suy luận hợp lý, một cá nhân cần phân tích mọi bằng chứng, mọi thông tin dù những bằng chứng và thông tin ấy có đi nguợc với mong muốn. Kế tiếp, cá nhân ấy sẽ sử dụng trí suy đoán và sắp xếp để đưa ra lối giải quyết hay kết luận cho một vấn đề. Dĩ nhiên, lối giải quyết hay quyết định này chỉ có thể chính đáng và sáng suốt nếu cá nhân ấy có thể đứng trung lập, công bằng, chân thật để suy luận không bị nhìn qua lăng kính định kiến.
Nói đến critical thinking, nhiều người cho rằng vào tuổi trưởng thành, sau khi đã xong bậc đại học họ mới cần đến. Trên thực tế, critical thinking cần có một quá trình đạo tạo, huấn luyện, ôn tập. Do đó, học trình tiểu học của Hoa Kỳ và các quốc gia Âu Châu đã có critical thinking.
Các em mẫu giáo thường được giáo viên hướng dẫn thảo luận về những trục trặc có thể xảy ra tại sân chơi. Các em được cho tờ giấy để vẽ với chủ đề “Nếu bạn dành quả bóng em đang chơi, em sẽ…” Sau khi đã vẽ nào là em khóc, em giận, em giật lại bóng…, cô giáo sẽ hướng dẫn các em phân tích vì sao bạn giật bóng, bạn giật bóng thì gây ra hại gì… Kế tiếp, các em thảo luận về phản ứng đã vẽ, và cô giúp các em hiểu rằng khóc, giận, giật lại bóng sẽ không giải quyết rốt ráo vấn đề. Đến đây, các em vẽ một hình kế tiếp về những gì các em sẽ làm. Cuối cùng, cô và học trò thảo luận về bài học phải rút ra từ chủ đề này: Có nên ghét bạn không? Lần sau em có chơi với bạn không? Em có sẽ giật bóng của người khác không?
ConCủaMẹ
www.concuame.com
Critical reading, writing, thinking là gì?